Beogradski “Učitelj“ oktobra 1911. Publikovao je nekrolog velikom srpskom dobrotvoru:
“Pok. Dimitrije bio je jedan od najuglednijih trgovaca beogradskih i dugogodišnji narodni poslanik. Po dobroti srca svoga i bistrini uma svoga, a blagodareći svom dobrom imovnom stanju, koje je sam stekao, pok. Dimitrije bio je dobrotvor mnogih humanih i patriotskih društava, pa i našeg Učiteljskog Doma, priloživši za nj 300 dinara. Da bi i posle svoje smrti ostao veliki dobrotvor, on je testamentom svojim, ostavio 100.000 din. od kojih će se – posle 82 godine — kad porastu na 272 milijuna, podići u Velikom Gradištu, mestu njegova rođenja, bolnica i sirotinjski dom, i da se pomaže omladina. Ostavio je 20.000 din. od čijeg će se prihoda svake godine, o Sv. Dimitriju, odenuti sirotni učenici Savske osnovne škole u Beogradu, Trgovačkom Fondu 3.000 dinara i 2.000 din. Trg. Omladini. Raznim društvima 5.000 din. — Svega 130.000 din. Pokojni Dimitrije je pomagao i kulturni napredak naše otadžbine. Veliki novčani zavod — Beogradska Zadruga — i Srpsko Brodar. Društvo, velikim delom su i njegova tvorevina. Bog da mu dušu prosti! Večan mu spomen!“
Njegova kćer Jelena (1879–1972), bila je udata za Ignjata J Bajlonija “mlađeg“. Imali su dve kćeri: Milicu (1900–1971), udatu za dr Radivoja Spiridonovića, i Mariju (1902–1987), udatu za Aleksandra M. Nikolajevića (1900–1975), direktora Opšteg bankarskog društva, i dva sina: Jakova i Dimitrija, koji su se odmah zaposlili u Pivari. Dimitrije – Mita Ignjata Bajloni (1906–1946), po struci je bio inženjer i sve vreme je radio u Pivari. Bio je oženjen Natašom. Kako Nenad Lukić dalje navodi u radu PARNA PIVARA „IGNJAT BAJLONI I SINOVI“ 1888–1946, Dr Radivoje Spiridonović je bio suprug Milice I. Bajloni, sa kojom je imao sina Srđana. Rodom je bio iz Šapca i bio je hirurg a Dr Vukota Božović je bio je suprug Ane J. Bajloni. Rodom je bio iz Podgorice i bio je prvi domaći hirurg koji izvršio operaciju promene pola. Umro je u nemačkom zarobljeništvu u logoru Memingen, 23. marta 1944. godine.
BAJLONI, Ignjat J., industrijalac, guverner Narodne banke (Beograd, 20. VI 1876 – Beograd, 22. VII 1935). Sin Jakova. Završio Državnu trgovačku školu u Beogradu i abiturijentski kurs Trgovačke akademije u Beču. Kao partner uključio se u firmu 1897. Stvorio je najmoderniju pivaru u Srbiji i jednu od prvih fabrika u Beogradu, koja je koristila električnu energiju. Bio je potpredsednik Srpskog brodarskog društva (1905), član Nadzornog odbora (1906) i Upravnog odbora Narodne banke (1909), Trgovačkog fonda i Hipotekarne banke (1911), predsednik Udruženja beogradskih industrijalaca od osnivanja (1908), član Uprave (1911) i predsednik Industrijske komore (1914), kao i predsednik filijale Prve hrvatske štedionice u Beogradu. U I svetskom ratu bio je delegat ministra vojnog za snabdevanje hranom. Po oslobođenju Srbije 1918. postao je direktor Direkcije za privrednu obnovu i snabdevanje zemlje i obnovio fabrike. Bio je član odbora pri Ministarstvu trgovine i industrije za naknadu ratne štete od Nemačke, predsednik Centralne industrijske korporacije (1922) i Samostalne monopolske uprave (1923). Izabran je za viceguvernera i guvernera Narodne banke (1928–1934).
LITERATURA: Istorija Beograda, III, Bg 1974, N. Vučo, „Bajlonova pivara u Skadarliji 1880–1941″, GGB, 1976, XXIII; M. Kostić, Uspon Beograda, Bg 1994.
Dalibor Denda *Tekst je objavljen u 1. knjizi I toma Srpske enciklopedije (2010)
Muzej Veliko Gradište:
“Portret Dimitrija Ćirkovića (1843 Veliko Gradište- 1911 Beograd) koji je uradio Nikola Milojević u tehnici ulje na platnu 1904. godine je pred vama.
Uspešno bavljenje trgovinom gvožđarskih proizvoda doprinelo je da je krajem 19. veka Dimitrije Ćirković bio jedan od najuspešnijih trgovaca u Srbiji.
1888 godine postaje član ustavotvornog odbora za formiranje novog nacrta ustava kraljevine Srbije. Član je uprave narodne banke i Beogradske zadruge. Jedan je od inicijatora i podpredsednik osnivačkog odbora Srpskog Brodarskog Društva. Od osnivanja SBD-a 25. avgusta. 1891. godine pa sve do svoje smrti 1911. godine Ćirković je bio predsedik upravnog odbora ovog društva. Odlikovan je:
- Orden Takovskog krsta 4. stepena 1889. godine
- Ordenom Rumunske krune 3 stepena 1894. godine
- Ordenom Takovskog krsta 3 stepena 1896. godine.
Njegov sin Aleksa D. Ćirković je bio član Upravnog i nadzornog odbora Gradištanske banke, što znači da nisu prekidli kontakt sa mestom rođenja Velikim Gradištem. Nekolko povelja, diploma, ukaza, koje je jedan od najbogatijih Srbina rođeni gradištanac dobijao i od dinastije Obrenović i od dinastije Karađorđević govori o njegovoj uspešnosti bavljenja svojim poslom.
Kada gledate Srbiju iz ugla Dimitrija Ćirkovića vi ćete videti Veliko Gradište-Dunav i Beograd, i shvatiti da je sve pitanje ambicije i sudbine…“
Koreni familije Ćirković dosezali su i do Kladova
Kladovo kao i susedna Kladušnica za svoje ime mogli bi blagodariti okolnosti da se radi o idealnim lokacijama za istovar tereta, njegovo uskladištenje, sortiranje i najzad pretovar u velike brodove sposobne za plovidbu ka Crnom moru. Postoje istorijski izvori koji dokumentuju postojanje velikih skladišta-kamarašija- i na području Džedžerca (Davidovac), naselja koje se graniči sa Kladušnicom, preko puta važnih dunavskih ostrva.U dokumentu upućenom iz magistrata nahije Porečke 25.aprila 1832. U Ada Kale Osman paši, spomenut je i brodovlasnik iz Kladušnice Đorđe Lapadat povodom primedbe da nije u portpunosti isplatio dugovanje za kupljenu lađu od Nikolče Pavlovića iz Beograda… U Kladušnici je živeo i ogranak familije znameniteg beogradskog veletrgovca Ćirkovića, kako spominje Kosta Jovanović u svojim istraživanjima (Dimitrije Ćirković, osnivač Prvog srpskog parobrodskog društva 1891, član upravnog odbora Beogradske zadruge za međusobno pomaganje i štednju 1890.g, jedan od utemeljivača Rusko-srpskog kluba 1902)…
U ruskom jeziku “kladovaja“- smočnica, ostava, spremište, “klad“- prtljag, teret, kao i u srpskom “sklad“, “skladište“ termini su izvedeni iz zajedničkog korena, izvorne staroslovenske reči “klasti“, “kladati“- stavljati, polagati, nalagati, metati, što nas vodi i do termina “klas“- izrađati /Kladušnica je bila idealno mesto za iskorišavanje matice Dunava radi transfera robe do prekodunavskog mesta Skela Kladovei, što bi činilo neminovnim odgovarajuće skladišne prostore/.
Drugi segment ovog izraza, u smislu stasavanja, važeći za zidanje, što čini savremeno značenje ruske reči “kladka“, asocira i na postojanje neke starije građevine na tlu srednjevekovnog Kladova, u čemu, kako je prethodno pokazano, ovo područje ne oskudeva. Slovenskih korena mogla bi biti i rumunska reč cladus– “zgrada“; “građevina“ , koja življu vlaškog porekla u Kladušnici i Kladovu nije bila strana.
U popisu stanovništva i imovine sreza Ključkog 1863.g.(Istorijski arhiv Negotin 2005) evidentirano je 92 domaćinstva, među njima i:
36.Radu Kirko, zemljedelac star 65 g, domaćica Marija 60 g, sinovi Jon 33, Ilija 24 g, kćeri Stana 18 g i Ilinka 14 g./“Jon Ćirko“ označen je i kao “odabrani procenitelj“/;
39.Marinko Kirko, zemljedelac star 48 g, sin Aleksandar 13 g, kći Stana 21 g.
Prema knjizi Koste Jovanovića „Negotinska Krajina i Ključ“,odrednica o Kladušnici:
“Ćirkulješti (Ćirkovići), Jovanjdan, su iz Makedonije i vele da su istog porekla sa Ćirkovićima u Beogradu i Velikom Gradištu“.
Ostalo su brazde u vodama Dunava.
https://www.facebook.com/photo/?fbid=810405010872143&set=pcb.810408957538415
AUTOR: Ranko Jakovljević, Kladovo
