Nije slučajno što je Republika Srpska nastala baš u današnji dan, 9. januar – praznik Svetog arhiđakona Stefana. U danima kada proslavljamo Rođenje Hristovo, psalmopojno izgovarajući poruke mira, slavimo i nastanak Republike Srpske. Baš tu je suština Republike Srpske – nastala je u miru, a odbranjena mučeničkim ispovjedanjem Hrista, onako kako je to činio Sveti Stefan.
Nastajući u ove dane, Republika Srpska je sebe neprekidno vezala za nebo, time sebi stavljajući vječni vijenac slave. Sveti arhiđakon Stefan nas uči da je put do te slave težak, mučenički, stradalnički, ali da je slava vječna. Samo žrtvom i podvigom možemo steći neprolazno bogatstvo, a naši preci su svjedočeći baš takvu žrtvu i nama obezbijedili vječnu slavu.
Na krvi mučenika Gospod je sagradio Crkvu svoju, a srpski narod sagradio je Republiku Srpsku. U njene temelje ugrađene su i mošti Jasenovačkih mučenika. Njihova žrtva bila nam je vodilja da se takvo stradanje više nikada ne ponovi. A jesu li oni morali stradati da bismo mi živjeli? Nisu. Ali su stradali i Gospod ih je proslavio nebeskom slavom i njihovim pokoljenjima razdijelio plodove njihove žrtve.
U toj paraleli nema patetike, već pouka da ono što se stvara na žrtvi nosi i obavezu moralne postojanosti. Sveti Stefan, kao ni Novomučenici jasenovački nisu slavljeni zbog stradanja, već zbog vjere i istrajnosti – isto onako kako Srpska traje ne zbog inata, već zbog uvjerenja.
Zavjet je riječ koja se danas teško razumije. A upravo je Republika Srpska zavjet – da se ne zaboravi ko smo, da se ne pristane na brisanje identiteta i da se sloboda ne podrazumijeva. Zavjet da će institucije biti jače od pojedinaca, a narod sabran oko zajedničke ideje, a ne podijeljen sitnim interesima.
Republika Srpska nije nastala kao protivnost nekome, već kao istinska težnja srpskog naroda da ne bude tuđin na svojoj zemlji.
Tako 9. januar ne može biti samo datum praznika, jer bi to bila banalizacija njegovog zavjetotvornog karaktera. Taj datum je most koji ne dijeli, nego nas spaja sa nebom i sa precima.
Republika Srpska traje onoliko koliko smo mi spremni da čuvamo njen zavjet – vjerom, odgovornošću i sabornošću. Ona će trajati dokle god budemo znali da ono što je stvoreno molitvom i krvlju ne može da se živi bez vjere i smirenja. Zato je 9. januar mjera naše odgovornosti.
Dan Republike Srpske
Deveti januar se slavi kao Dan Republike Srpske, koja je tog datuma 1992. godine nastala pod prvobitnim nazivom Republika srpskog naroda u BiH.
Srpsku su osnovali srpski poslanici u tadašnjoj Skupštini BiH nakon što su preglasani u ključnim pitanjima o opstanku Jugoslavije, a pripadnici druga dva naroda krenuli u secesiju mimo volje Srba, koji su imali status konstitutivnog naroda.
Naziv Republika srpskog naroda u BiH bio je u upotrebi do 28. februara 1992. godine i proglašenja prvog Ustava, kada je zamijenjen sa Srpska Republika BiH, koji je korišten do 12. avgusta 1992. godine, kada je uveden Srpska Republika. Taj naziv je septembra 1992. godine zamijenjen sadašnjim – Republika Srpska.
