I danas, kaže Micić, kao i u ono vrijeme, srpski narod živi u različitim državama, u različitim granicama na širokom prostoru Balkana i Podunavlja, pa je obaveza Matica srpska da u takvim uslovima njeguje srpsku kulturu na tom prostoru
Matica srpska, koja je temelj očuvanja srpskog jezika, kulturnog identiteta i nacionalnog pamćenja, ove godine obilježiće dva vijeka postojanja nizom svečanosti i programa u Srbiji i Republici Srpskoj, izjavio je u intervjuu za Srnu generalni sekretar Matice srpske Milan Micić.
Micić je istakao da je Matica srpska ponos srpskog naroda kroz čije se djelovanje može vidjeti srpska kultura, koja je istovremeno i nacionalna, i slovenska, i evropska.
„Matica srpska je kuća srpske kulture, otvorena srpska kuća koja pripada srpskom narodu“, rekao je Micić.
On je napomenuo da je Matica srpska najstarija književna, kulturna i naučna institucija srpskog naroda.
Kako je i kada osnovana Matica srpska?
Micić je naveo da je Maticu srpsku osnovalo šest srpskih trgovaca i jedan pravnik 16. februara 1826. godine u Pešti, u vrijeme nakon Napoleonovih ratova, kada se tek gradila srpska državnost u Srbiji i Crnoj Gori, a srpski narod većinom živio u Osmanskom carstvu i Habzburškoj monarhiji.
On je ukazao da su ti ljudi imali viziju da se u jednoj državi koja je po svojoj prirodi i karakteru bila katolička i germanizatorska, u tom mozaiku vjera, naroda, jezika i kultura, jedan narod kao što je srpski može očuvati samo kroz takvu instituciju koja će njegovati srpski jezik, ime i prezime, istorijsko i kulturno pamćenje, identitet i sve ono što narod čini narodom.
Matica srpska je nastala na dvije evropske ideje 18.i 19. vijeka
Matica srpska je, kaže Micić, nastala na dvije velike evropske ideje 18. i 19. vijeka – prosvjetiteljstva i romantizma, što znači da samo znanje, obrazovanje, nauka i prosvijećenost, uz posvećenost narodu, znače napredak, na čemu je upravo Matica srpska radila punih 200 godina.
Micić je istakao da ti ciljevi Matice srpske koji su postavljeni 1826. godine na očuvanju srpskog identiteta i kulture važe i danas.
I danas, kaže Micić, kao i u ono vrijeme, srpski narod živi u različitim državama, u različitim granicama na širokom prostoru Balkana i Podunavlja, pa je obaveza Matice srpske da u takvim uslovima njeguje srpsku kulturu na tom prostoru.
„Upravo Matica srpska to i čini na nekih oko 50 tačaka različitog geografskog prostora, gde Srbi žive i neguju srpsku kulturu i bavi se svim pitanjima koja su se javila pred srpskim narodom kroz 20. vek, pa i u 21. veku“, rekao je Micić, te napomenuo da se odgovori mogu naći kada se sagledaju dva vijeka postojanja ove institucije.
Saradnja sa Republikom Srpskom
Kada je riječ o saradnji sa Republikom Srpskom, Micić je naveo da postoji Društvo članova Matice srpske u Banjaluci, te najavio da Matica planira više događaja povodom obilježavanja svoje dvjestogodišnjice i u Srpskoj.
Micić je napomenuo da Matica srpska ima potpisane protokole i razvijenu saradnju sa pojedinim opštinama u Republici Srpskoj, kao što je svih šest hercegovačkih opština, a tu je i odlična saradnja sa gradom Teslić, te opštinama Lopare, Ugljevik i Sokolac.
„Počinjemo da razvijamo saradnju sa opštinom Brod, planiramo uspostavljanje protokola saradnje sa Palama i celim Istočnim Sarajevom. Takođe, imamo saradnju i sa srpskim udruženjima koja postoje u Brčkom, kao i sa Glamočom i srpskim življem u FBiH“, rekao je Micić.
Prema njegovim riječima, Matica djeluje kroz svoje različite programe svuda tamo gdje postoji interesovanje za saradnju.
„Ali, i ljudi iz Republike Srpske dolaze u Maticu srpsku, prikazuju ono što imaju na polju kulture. Tako da sve što se u tim opštinama desi, a što je kvalitetno i nacionalno značajno, prikazujemo u Matici srpskoj“, istakao je Micić.
On kaže da je riječ o dvosmjernoj saradnji, jer nije samo Matica srpska prisutna u Republici Srpskoj, već se i sve tekovine i kulturno nasljeđe srpskog naroda iz Srpske predstavljaju u ovoj instituciji.
Obilježavanje dva vijeka Matice srpske intenzivno tokom cijele godine
Što se tiče obilježavanja 200 godina Matice srpske, Micić je rekao da će u Srbiji u samoj Matici biti intenzivne aktivnosti tokom cijele godine, pa će tako već 24. februara biti održana svečana sjednica Matice srpske, a u maju okupljanje svih slovenskih matica.
U novembru će biti veliki naučni skup multidisciplinarnog karaktera gdje se očekuju naučnici iz velikog broja evropskih država, a Matica priprema i značajne knjige kao što je o istoriji Karlovačke mitropolije ili knjiga Jelene Veselinov o zadužbinarima i zadužbini Matice srpske. Takođe, pripremaju se i izložbe i zbornici radova.
„Sve će to biti uključeno u obeležavanje i na teritoriji Republike Srpske i na svim onim tačkama gde se javi potreba i gde nas pozovu“, rekao je Micić.
On je naveo da je u Maticu stigao nedavno poziv Srednje škole iz Modriče, gdje će 20. februara biti održan javni čas posvećen Matici srpskoj, a Matica će poslati jedan kratki film.
„Osim ovih opština i gradova sa kojima smo ostvarili saradnju, odazivaćemo se na sva mesta na kojim postoji potreba da se obeleži 200 godina Matice srpske, jer Matica srpska je kuća srpske kulture, ona je otvorena srpska kuća i pripada srpskom narodu“, naglasio je Micić u intervjuu Srni.
On je rekao da će jubilej Matice biti obilježen i radionicama za djecu školskog uzrasta.
Micić je napomenuo da će u Novom Sadu u ponedjeljak, 16. februara, biti održana svečana akademija povodom dva vijeka Matice srpske, na kojoj će se obratiti, kako se očekuje, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije, kao i predsjednik Matice Dragan Stanić.
Planiran je program čiji je organizator Luka Kecman iz Banjaluke tokom kojeg će biti prikazano sve što je prošlost i današnjost, te značaj, karater i ciljevi Matice srpske.
Čuvar nacionalnog i kulturnog identiteta
Matica srpska je osnovana 1826. godine u Pešti, u vrijeme oslobađanja Srbije od viševjekovne turske vlasti i jačanja svijesti o potrebi da se srpski narod u punoj mjeri uključi u savremene evropske tokove, uz očuvanje nacionalnog i kulturnog identiteta.
Njeni osnivači, mladi doktorand Jovan Hadžić
i bogati poslovni ljudi Đorđe Stanković, Josif Milovuk, Jovan Demetrović, Gavrilo Bozitovac, Andrija Rozmirović i Petar Rajić, kao i prvi priložnici, živjeli su od Beča do Temišvara i od Dubrovnika do Pešte.
Dobrotvori i članovi Matice srpske bili su vladar Srbije Miloš Obrenović i njegov brat Jevrem, plemić Sava Popović Tekelija, baron Jovan Nikolić od Rudne, vladar Crne Gore Petar II Petrović Njegoš, članovi kraljevske porodice Karađorđević, pisci, narodni tribuni i svjetski poznati naučnici poput Mihajlo Pupin.
Razgovarala: Vesna ŠURBAT
