Jedan od najznačajnijih srpskih prosvetitelja, Avram Mrazović, 1778. godine osnovao je somborsku školu „Norma“ u kojoj je utemeljio institucionalno obrazovanje učitelja u Srba. Na temeljima Mrazovićeve „Norme“, čiji je bio i upravitelj, stasao je današnji Pedagoški fakultet u Somboru.
Mrazović je i autor prvih srpskih školskih udžbenika iz pravopisa, gramatike, računa i retorike. Prevodilac je i priređivač najstarijeg srpskog pedagoškog časopisa „Poučitelni magazin za decu” (1787) i jedan je od prvih prevodilaca dela antičke književnosti na srpski jezik.
Avram Mrazović (Sombor, 1756 ‒ Sombor, 1826) rođen je u svešteničkoj porodici čije službovanje je bilo vezano za somborski hram Svetog Jovana Preteče. Školovao se najpre u rodnoj varoši gde je završio trogodišnju slavenoserbsku osnovnu i četvororazrednu gramatikalnu školu. U segedinskoj Višoj gimnaziji pohađao je nastavu poetike i retorike, a u Pečuju i Pešti slušao je predavanja iz filozofije i prava.
U Beču je od 1776. godine pohađao nastavu gramatike i pravopisa, a docnije, uz saglasnost karlovačkog mitropolita Vikentija Jovanovića Vidaka, od 1777. pohađao je šestomesečni tečaj za direktore osnovnih škola po tadašnjem naprednom metodu nemačkog prosvetnog reformatora Johana Ignaca Felbigera.
Iste godine ukazom carice Marije Terezije, mladi Avram Mrazović postavljen je za vrhovnog nadzornika pravoslavnih škola u pečujskom okrugu koji je u svom sastavu imao sve srpske škole u tadašnjoj Bačkoj i Baranji. Mrazović je ujedno imenovan i za upravitelja svih centralnih škola tog okruga. Za svoje sedište odabrao je svoj rodni Sombor u kojem je 1. maja 1778. pokrenuo „Normu“, najpre dvorazrednu, a potom i trorazrednu Narodnu gradsku školu sa tečajevima za stručno obrazovanje srpskih učitelja.
Već krajem iste godine u „Normi“ su uvedeni i redovni dvogodišnji tečajevi koje su pohađali kandidati za učitelje tada nazivani „preparandi“ ili „normalisti.“ U svojstvu školskog nadzornika, Mrazović je osamdesetih i devedesetih godina 18. veka obilazio naselja i varošice, i sa lokalnim vlastima sklapao ugovore o osnivanju srpskih narodnih škola. U pečujskom okrugu, njegovom zaslugom tokom nešto više od 10 godina zaživele su škole u sedamdesetak naselja.
Zabeleženo je da je carski savetnik Uroš Nestorović u izveštaju austrijskom caru Francu Prvom naveo da te 1810. godine Bački školski okrug kojim upravlja Mrazović „može biti smatran za najizvrsniji, kako u pogledu propisanog uređenja, tako i stanja školskih zgrada i dotacijama učiteljima”. Godine 1811. kada je posle 33 godina postojanja i rada ukinuta somborska „Norma“ sa tečajevima, Mrazović je podneo ostavku na mesto školskog nadzornika.
Uporedo sa prosvetiteljskim radom, Mrazović je bio i politički aktivan – godine 1790. na Temišvarskom saboru zastupao je somborske Srbe. Bezmalo četiri decenije bio je senator slobodnog kraljevskog grada Sombora. U nekoliko navrata bio je u sukobu sa somborskim Magistratom koji, kao ni ljudi iz neposrednog okruženja, nije uvek razumeo njegova načela kao ni njegovu posvećenost prosveti i knjizi. Zanimljiv i veoma rečit je i podatak da su trojica austrijskih careva (Josif Drugi, Leopold Drugi i Franc Prvi) odlikovali Mrazovića zlatnim medaljama. Za svoje zasluge, 1792. godine dobio je i titulu plemića sa naslednim grbom.
Mrazovićeve knjige bile su snažan oslonac u razvoju obrazovanja srpskog naroda. Tokom devedesetih godina 18. veka napisao je tri udžbenika: „Rukovodstvo k slavenskomu pravočteniju i pravopisaniju“ (Beč, 1792), „Rukovodstvo k naucje čislitelnoj“ ( Beč,1794) i „Rukovodstvo k slavenstjej gramaticje“ (Beč, 1794).
Njegova petodelna knjiga „Rukovodstvo k slavenstjej gramaticje“ (Beč, Tipografija Stefana Novakovića, 1794) prva je slovenska gramatika srpskog autora. Nastala je na osnovu predavanja koje je Mrazović držao na tečajevima za obrazovanje učitelja u „Normi“, a sačinjena je po uzoru na ruske i nemačke autore.
Gramatika je imala veliki uticaj i na Vuka Stefanovića Karadžića i njegovu „Pismenicu“. Objavljeno je još šest izdanja ove knjige i to u Budimu u Univerzitetskoj štampariji (1800, dva izdanja, 1811, 1821, 1834 i 1840). U Biblioteci Matice srpske postoje tri primerka prvog izdanja „Gramatike“ Avrama Mrazovića, dva u zbirci knjiga 18. veka BMS i jedan u Biblioteci Srpske pravoslavne velike gimnazije u Novom Sadu.
Početkom 19. veka Mrazović je objavio nekoliko pozorišnih prevoda, a u Budimu su 1818. godine objavljene dve knjige njegovih prevoda: Ovidijeve „Poslanica s Ponta“ i „Tugovanke“. Knjige su objavljene uporedo na latinskom i slavenoserbskom jeziku.
Krunu Mrazovićevog višegodišnjeg spisateljskog rada predstavljala je knjiga „Rukovodstvo k slavenskomu krasnorečiju“. Bio je to prvi priručnik retorike na slavenoserbskom jeziku. Štampan je 1821. godine u Budimu. Zahvaljujući ovoj knjizi, prvi put se kod Srba javljaju izvodi iz klasičnih dela Horacija, Cicerona, Aristotela, Ovidija, Seneke, Aleksandra Velikog i drugih velikih mislilaca.
Poslednja Mrazovićeva knjiga „Rukovodstvo k poljskomu i domaćemu strojeniju“, štampana je u Budimu 1822.godine. Pisana je kao svakodnevni priručnik za poljske i kućne radove. U zaostavštini Mrazovićevoj ostali su rukopisi neobjavljene treće knjige njegovog pedagoškog štiva „Logika (si est umoslovie ili filosofia umnaja)“ i „Metafizika (ili filosofia pervaja)“, oba rađena pod uticajem dela nemačkih filozofa Kristijana Volfa i Fridriha Kristijana Baumajstera.
Pedagoški fakultet u Somboru danas je čuvar tradicije i muzejske zbirke koja poseduje materijalne tragove prošlosti duge 241 godinu. Začetak i prethodnica današnjeg fakulteta bila je Mrazovićeva „Norma“, pokrenuta u Somboru 1. maja 1778. godine koja je sa radom prestala 1811. godine. Posle njenog zatvaranja, u Sentandreji 1812. godine otvorena je Srpska učiteljska škola (Preparandija). Ona je posle četiri godine vraćena u Sombor.
Preparandija je radila do 1920. godine kada je iz konfesionalne prerasla u državnu Učiteljsku školu. Godine 1973/74. Učiteljska škola prerasta u Pedagošku akademiju, a ona 1993. u Učiteljski fakultet, koji je 2006. preimenovan u prvi srpski Pedagoški fakultet.
Te promene obeležile su proteklu 241 godinu od početka obrazovanja srpskih učitelja u Somboru, gradu koji je uz Sentandreju, Novi Sad i Sremske Karlovce predstavljao najznačajnije kulturno, prosvetno i političko središte Srba u Austrougarskoj tokom 18. i 19. veka.
