U Svečanoj dvorani Patrijarh Lukijan Bogdanović u Svetosavskom medijskom i kulturnom centru Srpske Pravoslavne Crkve u Zemunu 18. maja 2026. godine je predstavljeno fototipsko izdanje istorijskog dokumenta Imenoslovnik 11.219 kozaračke dece čije su živote od 1941. do 1945. godine na najsuroviji način ugasili Hitlerovi vojnici i Pavelićeve ustaše, a koji je 1988. godine objavljen u specijalnom izdanju lista Borba pod naslovom Redni broj smrti.
Ovo neporecivo svedočanstvo o genocidu izvršenim nad srpskim narodom sakupio je i od zaborava sačuvao počivši Dragoje Lukić (1928-2005), a danas je javnosti ponovo dostupno zahvaljujući ljubavi, trudu i radu g. Momčila Mirića, predsednika Udruženja građana Jadovno 1941 iz Beograda, i g. Zorana Kolundžije, osnivača i urednika Izdavačke kuće Prometej iz Novog Sada.
Izdanje je obnovljeno zaslugom Udruženja „Jadovno 1941“, Radija „Slovo ljubve“ i izdavačke kuće „Prometej“. Okupljenima su se obratili predsednik udruženja Momčilo Mirić, izdavač Zoran Kolundžija i episkop marčanski Sava, a događaju su prisustvovali i brojni sveštenici, profesori, javne ličnosti i posetioci.
Posebne emocije izazvao je dolazak Jelene Buhač-Radojičić, preživele iz Jasenovca, čija je životna priča poslužila kao jedna od inspiracija za film „Dara iz Jasenovca“.
Tokom večeri smenjivali su se govori, muzički nastupi i svedočenja o stradanju kozaračke dece. Muški ansambl „Nebesa“ izveo je pesme posvećene srpskim novomučenicima, dok su guslar Strahinja Magdelinić i mlada Jovana iz Apatina nastupili sa pesmama koje su dodatno pojačale emotivnu atmosferu.
Govoreći o značaju knjige, Momčilo Mirić podsetio je da su decenije rada uložene kako bi deca, koja su u arhivama često vođena samo kao brojevi, ponovo dobila imena i mesto u kolektivnom pamćenju. Istraživanje je u međuvremenu prošireno, pa novi spisak danas sadrži 12.338 imena dece sa Kozare, starosti do 14 godina.
„Kada stradaju deca – strada budućnost“, poručio je Zoran Kolundžija, naglašavajući da je pamćenje ovih zločina važno ne zbog osvete, već zbog istine i razumevanja koliko daleko zlo može da ode kada se čoveku oduzme dostojanstvo.
Episkop Sava govorio je o stradanju kao delu duboke rane srpskog naroda, ali i o potrebi da se taj bol ne pretvori u mržnju. Podsetio je da sećanje na kozaračku decu nije samo istorijska tema, već pitanje odnosa prema životu, žrtvi i ljudskosti.
Pored srpskog, knjiga je objavljena i na ruskom i engleskom jeziku, a organizatori su najavili da će u narednom periodu biti predstavljena i u više evropskih zemalja kako bi se šira javnost upoznala sa stradanjem srpske dece u NDH.
