Aranđelovac – U čast junaka iz čete „1300 kaplara” Aranđelovčani se svake godine sećaju ovih junaka kroz istoimenu međunarodnu atletsku trku koja se tradicionalno organizuje tokom septembra. Kroz ovaj sport čuva se uspomena na borbu i stradanje pripadnika Skopskog bataljona koji su sa aranđelovačke železničke stanice pešačili do Darosave i dalje ka Lazarevcu, kako bi pružili podršku srpskim borcima u Kolubarskoj bici. Sam događaj je deo šireg obeležavanja Dana primirja, a ideja je da se poveže prošlost sa sadašnjošću, podsećajući nove generacije na značaj mira i žrtava koje su prethodnici podneli. Posle Milunke Savić, nosilac ovogodišnje trke bio je Miladin Pećinar, čuveni Akademik iz Ljubiša, koji je pored toga što je bio pripadnik slavnog bataljona, višestruko zadužio aranđelovačku Bukovičku banju. Jedan od najznačajnijih srpskih hidrologa, građevinskih inženjera, univerzitetskih profesora, akademik, nosilac Albanske spomenice i pripadnik čuvenog Skopskog puka „1300 kaplara”, Miladin Pećinar zadužio je grad pod Bukuljom u oblasti mineralnih voda kada je uredio izvorišta i način eksploatacije.

Rođen je u Ljubišu, 17. marta 1893, a preminuo je u Beogradu, 5. juna 1973. godine.

Na tribini pod nazivom „Miladin Pećinar – život i delo” u Narodnoj biblioteci „Sveti Sava” o ovom velikanu govorila je Zorana Pećinar Ćirjanić, jedna od pet njegovih unuka.

Veliki ratnik i veliki graditelj

– Deda je bio deo srpske elite, koja je činila stubove ove države. Bio je veliki ratnik i veliki graditelj. Dobio je za sva svoja dela velika priznanja i vojna odličja. Kao jedan od 1.300 kaplara prešao je golgote Albanije, video je strahote Krfa. U ratu je bio teško ranjen na Crnoj reci, osniva zajedno se još dva oficira logor u Mikri. Iz tog logora, dalja biografija ide tako što nastavlja školovanje u Rimu.

Pošto je vraćen iz Italije, u Beogradu završava studije i 1921. dobija zvanje građevinskog inženjera. Moj deda je bio dugi niz godina profesor na Građevinskom fakultetu i član Srpske akademije nauka i umetnosti. Bio je proglašen ocem naše hidrotehnike, a svojim radovima je pokrio skoro sve oblasti ove nauke – rekla je unuka Zorana.

Već na početku svoje profesionalne karijere opredelio se za ovu naučnu oblast, priča dalje.

Posle položenog stručnog ispita u februaru 1925. godine osniva svoj Biro za projektovanje građevina na vodi. Biro u toku Drugog svetskog rata nije radio, a zvanično je prestao sa radom krajem 1944. godine. Od 1945. do 1948. radio je u Ministarstvu građevina FNRJ i u Saveznom hidrometeorološkom zavodu.

Krajem 1948. godine izabran je za vanrednog profesora za predmet hidrotehničke konstrukcije na Tehničkom fakultetu. Za redovnog profesora izabran je 1951. godine na Katedri za hidrotehniku na istom fakultetu i tu je radio sve do penzionisanja 1963. godine.

Pećinar je gradio mnoge hidrocentrale, bio je glavni savetnik u ekspertskoj komisiji za izgradnju „Đerdapa”, projekte vodovoda u Skoplju, Tetovu, Užicu, Beogradu i Obrenovcu… U oblasti mineralnih voda imao je mnogo uspelih studija i ostvarenja – Niška Banja, Palanački Kiseljak, Bukovička banja i Vrnjačka Banja, gde je ostvario i način eksploatacije tople vode kao stone vode.

– Deda je čuvao sećanje na svoje drugove iz Skopskog bataljona i bio je glavni inicijator podizanja spomenika na Rajcu, nastradalima u Kolubarskoj bici i veoma je bio zaslužan što su kaplari dobili i malu ulicu u centru Beograda – objasnila je ponosna unuka i dodala da bi deda Miladin bio ponosan i na Aranđelovčane i Sportski savez Aranđelovca što već osam godina organizuju trke koje nose ime „1.300 kaplara” i tako oživljavaju njihov duh i podsećaju na njihovo herojstvo.

Inače, Spomenik na Rajcu na planini Suvobor, zamišljen kao spomen-česma, podiglo je Udruženje „1.300 kaplara” 1970. godine u slavu hrabrih ratnika i pripadnika đačkog bataljona, koji su učestvovali u Kolubarskoj bici i koja se dobrim delom odigravala na ovom prostoru. Spomenik je podignut prema projektu inženjera Miladina M. Pećinara i Petra M. Radojevića, koji je izgradio spomenik, i arhitekte Dragomira Tadića. Skulptura srpskog vojnika je rad vajara Mihaila Tomića.

– Sećanje na 1.300 kaplara u našoj kući bilo je konstantno. Ja sam bila mala kada je deda preminuo, imala sam malo više od šest godina, ali tata, tetka i stric su često evocirali uspomene i pričali o dedinim ratnim danima i na Krfu i drugim mestima – jasno se seća Pećinareva unuka.

Aranđelovčani su se među prvima odužili svom inženjeru. U Aleji borova u parku Bukovičke banje nalazi se bista Miladina Pećinara koja je podignuta u znak zahvalnosti za uređenje izvorišta mineralnih voda, a jedna gradska ulica nosi njegovo ime. Njegov doprinos ogledao se u kaptaži izvora Đulara, Talpara, Knez Mihailo, Knez Miloš i Stari basen, eksploataciji mineralne vode, detaljnim rešenjima za probleme ekonomskog i tehničkog karaktera, procesu punjenja boca i osobinama mineralnih voda.

– Deda je podigao proizvodnju mineralne vode „Knjaz Miloš”, stone ili „astalne”, kako je on zvao, na zavidni nivo, pa je postala poznata i u zemlji i inostranstvu. Zanimljivo je da je prva banja koju je uzeo da uređuje bila baš Bukovička banja – objasnila je Zorana Pećinar Ćirjanić.

Kuća Miladina Pećinara u Beogradu koju je izgradio 1929. godine zaštićena je zakonom i u njoj žive porodice njegovih pet unuka – Zorane, Ružice, Ljiljane, Milice i Ivane.

Podsećamo da je veštačko jezero na Zlatiboru Pećinarevo delo. Na inicijativu iz užičkog kraja, Pećinaru je na Zlatiboru 2004. podignut spomenik, a od 1994. godine ulica u Užicu nosi njegovo ime.