U izuzetnom poduhvatu da spase život pacijenta, hirurzi su uspeli da održe u životu kritično obolelog muškarca punih 48 sati bez pluća, dok je čekao transplantaciju celih pluća – radikalan pristup koji bi ubuduće mogao ponovo da se primeni kod pažljivo odabranih pacijenata.
Tim sa Univerziteta Nortvestern u SAD razvio je sistem potpuno veštačkih pluća (TAL), koji puni krv kiseonikom na sličan način kao što to inače rade pluća, istovremeno upravljajući protokom krvi i štiteći srce. TAL je bio ključan za stabilizaciju pacijenta i njegovu pripremu za prijem donorskih pluća.
Otkazivala mu pluća
Priča počinje u proleće 2023. godine, kada su 33-godišnjem muškarcu počela da otkazuju pluća nakon infekcije gripom.
Stanje je brzo napredovalo u upalu, sepsu i ono što je poznato kao akutni respiratorni distres sindrom (ARDS).
„Razvio je infekciju koja se nije mogla lečiti nijednim antibiotikom jer je bila otporna na sve. Ta infekcija dovela je do toga da se pluća bukvalno razlože, a zatim se proširila na ostatak njegovog tela“, kaže torakalni hirurg Ankit Bharat.
Standardni pristup u ovakvim slučajevima jeste da se pacijent priključi na aparat za održavanje života i da se plućima da vreme da se oporave.
Mašina ga održala u životu
Uklanjanje oba plućna krila, bilateralna pneumonektomija, obično dovodi do otkazivanja srca zbog poremećaja u protoku krvi.
Da bi to izbegli i prevazišli ograničenja prethodnih pokušaja, medicinski tim koji je razvio TAL dodao je dvostruke kanale za protok krvi i prilagodljivi šant, omogućavajući da se razlike u protoku krvi izjednače.
Ova mašina bila je dovoljna da pacijenta održi u životu dovoljno dugo da se njegovo telo oporavi do mere koja je omogućila transplantaciju.
Nakon uklanjanja organa, počeli su da primećuju znake oporavka od infekcije.
Bharat i njegov tim sproveli su molekularnu analizu pluća nakon njihovog uklanjanja, čime su potvrdili da nije postojala nikakva šansa da se pluća sama oporave od ARDS-a.
Ožiljci i oštećenja imunološkog sistema značili su da je u ovom slučaju transplantacija pluća bila apsolutno neophodna.
„Uobičajeno, ovakva transplantacija je rezervisana za pacijente sa hroničnim stanjima poput intersticijske bolesti pluća ili cistične fibroze.“
Nada u primenu inovacija
„Trenutno se smatra da, ako neko dobije težak ARDS, treba ga samo održavati u životu i na kraju će se pluća oporaviti“, kaže Bharat.
Ovo je pristup koji bi ubuduće mogao ponovo da se koristi kako bi se spaslo više života.
Iako je izrada TAL sistema poput ovog trenutno moguća samo u specijalizovanim centrima, Bharat se nada da bi inovacije primenjene ovde mogle u budućnosti da budu ugrađene u standardne medicinske uređaje.
Iako se dvostruka transplantacija pluća u ovakvom scenariju ranije smatrala nemogućom, sada znamo da može da se izvede i da bude uspešna, kao i da bi mogla da predstavlja opciju u budućim slučajevima, iako i dalje zavisi od pravovremenog pristupa doniranim plućima.
