Izgrađen podno velikog kamenoloma, omeđen drvećem, mirom i tišinom, manastir Rakovica predstavlja jedan od bisera pravslavlja u Beogradu. Vječna je kuća čak dva patrijarha – Dimitrija i Pavla. Tu počiva i junak Vasa Čarapić i članovi porodice Obrenović. A u njemu je zamonašen kasniji velikan Srpske crkve, a danas Sveti vladika Nikolaj žički.
Posvećen je arhanđelima Mihajlu i Gavrilu, a njegova istorija više nego slikovito svedoči o burnoj prošlosti našeg naroda. Tokom 1959. godine, manastir Rakovica postaje ženski manastir a zahvaljujući svom položaju, bogatom istorijskom nasleđu ali i pričama o iznenadnim isceljenjima, ovo mesto se i danas rado posećuje i o njemu, s razlogom, priča i pripoveda.
Nastanak manastira se vezuje za 16. vek ali ne postoje tačni podaci ko ga je sazidao, samo nagađanja da je nastao za vreme srpskog kralja Milutina. Manastir je prvo bio sagrađen u blizini Avale, a zatim je premešten na mesto gde se i danas nalazi. Za vreme rata između Austrije i Turske, monasi su pokupili sve značajne crkvene relikvije. Krajem 18. veka se rat završio, a tada je i manastir počeo polako da se obnavlja od strane kneza Miloša Obrenovića. Sve do 1959. godine, bio je muški manastir, kasnije se donela odluka da bude ženski manastir i tako je do današnjeg dana.
Danas je teško spoznati da je manastir bio svojevrsna kapija Beograda jer se tuda u grad pristizalo iz pravca Šumadije, drumom od Avale. Od manastira je, ustvari, započinjao prilaz dvorskom kompleksu Obrenovića u Topčideru, i čitav taj potez uz Topčidersku reku, bio je simbol dolaska putnika u Beograd, srpski grad u kome vlada dinastija Obrenovića. Kasnije regulacije su odvele puteve iz grada i ka njemu na neke druge strane, zbog čega je sada teško shvatiti tu nekadašnju važnost manastira na ovoj lokaciji…
Manje je poznat podatak da je u manastiru Rakovica sahranjen i Teodor, knežev rano preminuli sin, koji je rođen i umro 1830. godine.
I inače, manastir Rakovica se može smatrati svojevrsnim mauzolejem članova porodice Obrenović, s obzirom na to da su u njemu pohranjeni zemni ostaci čak 13 članova ove znamenite vladarske porodice, više nego i u jednom drugom manastiru u Srbiji.
Kada već pominjemo počivališta znamenitih Srba, valja istaći da najveću pažnju posetilaca manastira Rakovica privlači grob ustaničkog vođe Vase Čarapića, koji je nastradao 1806. godine, prilikom osvajanja Beograda, kao i grobovi dvojice počivših poglavara Srpske pravoslavne crkve, patrijarha Pavla, kao i Dimitrija Pavlovića (patrijarh od 1920. do 1930. godine), prvog patrijarha obnovljene patrijaršije.
Kada već pominjemo počivališta znamenitih Srba, ovde je sahranjen i ustanički vođa Vasa Čarapić – poznatiji kao Zmaj od Avale, koji je nastradao 1806. godine, prilikom osvajanja Beograda, kao i grobovi dvojice počivših poglavara Srpske pravoslavne crkve, patrijarha Pavla, kao i Dimitrija Pavlovića (patrijarh od 1920. do 1930. godine), prvog patrijarha obnovljene patrijaršije.
U manastiru Rakovica 20. decembra 1909. godine, zamonašen i potonji vladika i svetac, Nikolaj Velimirović, a u čin jeromonaha 3. februara 1938. godine rukopoložen je i starac Tadej.
Zbog svog nepovoljnog položaja, pretrpeo je velika oštećena. Prvo od Turaka, a kasnije od NATO bombardovanja. Manastirski kompleks čine objekti nastali u različitim istorijskim epohama od 15-20. veka. Dominira sama crkva, ali i Platonov konak, nekada monaška škola, prva u Srbiji, delo ruskog arhitekte Valerija Staševskog.
Jedno vreme je tu bila smeštena i Beogradska bogoslovija. Manastir Rakovica se može pohvaliti bogatim ikonostasom sa elementima klasicizma i baroknim duborezom, čiji je veći deo zaveštanje Mihaila Obrenovića.
Preko puta manastira se nalazi izvor lekovite vode posvećen Svetoj Petki.
