U sklopu projekta ROOTS, arheolozi iz Muzeja Vojvodine, Narodnog muzeja Zrenjanin i Narodnog muzej Pančevo u saradnji sa Univerzitetom u Kilu otkrili su do sada nepoznato naselje iz kasne faze vinčanske kulture. Vinčansko naselje nalazi se bilzu Tamiša u severoistočnoj Srbiji.
Geofizika otkrila je strukturu naselja od neverovatnih 13 hektara, piše u saopštenju.
Značaj otkrića za srpski Banat
„Ovo otkriće je od izuzetnog značaja, jer jedva da su poznata veća kasnoneolitska naselja u regionu srpskog Banata“, kaže vođa tima profesor dr Martin Furholt sa Instituta za praistorijsku i protoistorijsku arheologiju Univerziteta Kil.
Geofizika kao ključ za otkrivanje prošlosti
Novootkriveno naselje iz vinčanske kulture nalazi se blizu sela Jarkovac u Vojvodini. Uz pomoć geofizičkih metoda, tim stručnjaka je u martu ove godine uspeo da u potpunosti mapira obim naselja. Vinčansko naselje se na površini od 11 do 13 hektara i okružen je sa četiri do šest rovova.
Rovovi kao obeležje velikih vinčanskih naselja
Ono što je u poslednjih godina postalo jasnije i to zahvaljujući geofizičkim metodama jeste da su znatna vinčanska naselja bila okružena rovovima.
„Naselje ove veličine je spektakularno. Geofizički podaci nam takođe daju jasnu predstavu o strukturi lokaliteta pre 7.000 godina“, rekao je vođa tima Fin Vilks i jedan od članova projekta ROOTS.
Površinski nalazi i hronologija naselja
Paralelno sa geofizičkim istraživanjima, nemačko-srpski istraživački tim je takođe sistematski pregledao površine okolnog područja u potrazi za artefaktima.
Ovaj površinski materijal ukazuje da naselje predstavlja naselje vinčanske kulture koje se datuje u period između 5.400. i 4.400. godine pre nove ere.
Uticaji banatske kulture
Međutim, jaki su uticaji i iz regionalne banatske kulture. „Ovo je takođe izuzetno, jer je poznato samo nekoliko naselja sa materijalom iz banatske kulture sa današnje Srbije“, objašnjava Vilks.
Jugoistočna Evropa i prenos znanja u praistoriji
„Jugoistočna Evropa je veoma važan region da bi se odgovorilo na pitanje kako su se znanje i tehnologije širile u ranim periodima ljudske istorije i kako je to bilo povezano sa društvenim nejednakostima. Tu su se u Evropi prvi put pojavile nove tehnologije i znanja, poput obrade metala.
Sa novootkrivenim i reklasifikovanim nalazištima, prikupljamo važne podatke za bolje razumevanje društvene nejednakosti i prenosa znanja“, kaže profesor Martin Furholt.
