Indijski startap uspešno lansirao prvu privatno razvijenu raketu u orbitu, pridružujući se elitnom svemirskom klubu.
Indija se pridružila malom broju zemalja koje imaju privatne kompanije sposobne da razviju i lansiraju orbitalne rakete. Startap „Skyroot Aerospace“ iz Hajderabada uspešno je lansirao prvu privatno razvijenu orbitalnu raketu u istoriji zemlje – „Vikram-1“.
Raketa je u subotu u nisku Zemljinu orbitu postavila nekoliko korisničkih tereta i eksperimentalnih sistema koji će biti testirani u svemiru.
Let je trajao oko 17 minuta, nakon čega je raketa uspešno postavila korisni teret u orbitu na visini od 450 kilometara iznad Zemlje. Cilj misije bio je da se provere mogućnosti rakete tokom leta i prikupe podaci koji će biti korišćeni za buduće komercijalne misije, saopštila je kompanija.
„Misija Agaman“ – prvi korak ka komercijalnim letovima
„Misija Agaman je veliki uspeh“, saopštila je kompanija „Skyroot Aerospace“, koristeći sopstveni naziv za ovaj projekat.
Hello space, we have arrived! Vikram-1’s Test Flight-1 has completed it’s mission.
The first ever Indian private sector launch has been successfully completed. #Vikram1 #MissionAagaman #OpeningSpaceForAll
— Skyroot Aerospace (@SkyrootA) July 18, 2026
Iz kompanije su naglasili da je reč o probnom letu i da će biti sprovedeno još nekoliko sličnih testova pre nego što započnu redovna komercijalna lansiranja.
Raketa „Vikram-1“ visoka je oko 22 metra i projektovana je da u nisku Zemljinu orbitu ponese teret težine do 350 kilograma.
Posebnu pažnju privlači činjenica da je raketa koristila modul sa motorom proizvedenim tehnologijom 3D štampe, što je prvi put da je takva tehnologija upotrebljena u jednoj indijskoj raketi.
Od malog startapa do kompanije vredne milijardu dolara
Kompanija „Skyroot Aerospace“ osnovana je 2018. godine, a početkom ove godine postala je prvi indijski svemirski startap koji je dostigao procenjenu vrednost od milijardu dolara.
Prethodno je 2022. godine lansirala raketu „Vikram-S“, koja je postala prva privatno razvijena raketa u Indiji koja je sa teritorije te zemlje dosegla svemir u suborbitalnom letu.
Indija jača poziciju u globalnoj svemirskoj trci
Uspešna privatna svemirska misija iz Indije dolazi u trenutku velike aktivnosti na globalnom tržištu malih satelitskih lansiranja.
Rast potražnje za komercijalnim i odbrambenim svemirskim sistemima podstakao je brojne zemlje Evrope i Azije da povećaju podršku domaćim kompanijama kako bi obezbedile nezavisan pristup svemirskim misijama.
Indijski privatni svemirski sektor doživeo je snažan razvoj nakon što je Nju Delhi 2020. godine otvorio svemirsku industriju za privatne investicije.
Broj startap kompanija u ovoj oblasti porastao je sa svega nekoliko firmi 2019. godine na više od 400 početkom 2026. godine.
Cilj – 44 milijarde dolara vredna svemirska industrija
Indijska vlada omogućila je privatnim kompanijama da razvijaju rakete, satelite i usluge lansiranja, sa ciljem da poveća učešće zemlje u globalnoj svemirskoj ekonomiji.
Prema planovima Nju Delhija, vrednost indijskog svemirskog sektora trebalo bi da poraste na 44 milijarde dolara do 2033. godine, sa sadašnjih oko osam milijardi dolara.
Do sada se Indija uglavnom oslanjala na misije koje je razvijala državna organizacija za svemirska istraživanja Indian Space Research Organisation.
Ta organizacija je 2017. godine postavila tadašnji svetski rekord kada je jednom raketom lansirala 104 satelita u orbitu.
Indija je takođe postala četvrta zemlja u istoriji koja je uspešno izvela kontrolisano sletanje na Mesec, kada je misija „Čandrajan-3“ 2023. godine spustila letelicu u blizini južnog pola Meseca.
Borba sa globalnim svemirskim gigantima
Uspeh kompanije „Skyroot Aerospace“ očekuje se da dodatno poveća interesovanje privatnih investitora za indijske svemirske startape, koji žele da se takmiče sa velikim svetskim kompanijama poput kompanije SpaceX.
Prema procenama platforme za analizu tržišta Tracxn, finansiranje indijskih svemirskih startap kompanija povećano je pet puta od 2020. godine i dostiglo je 152 miliona dolara tokom 2025. godine.
Globalno tržište svemirskih lansiranja postaje sve konkurentnije, a najveći igrači dolaze iz Sjedinjenih Američkih Država, Evrope i Kine.
Kada je u junu kompanija „SpaceX“, koju podržava Ilon Mask, započela trgovanje na berzi NASDAQ, njena procenjena vrednost dostigla je oko 1,77 biliona dolara, čime je postala jedna od najvrednijih kompanija u istoriji.
